Από τον Χρήστο Κ.

    Ποιοι  είναι «οι άλογοι» ; Πως βρέθηκαν, πότε βρέθηκαν , γιατί βρέθηκαν ; Τι κοινό πιστεύουν  ότι έχουν μεταξύ τους, και τι είναι αυτό ακριβώς που τους κάνει ένα αρμονικά δεμένο καλλιτεχνικό σύνολο ;

Όλα άρχισαν το 2005,στη σχολή δραματικής τέχνης “Αρχή”! Στα διαλλείματα, επειδή ήμασταν και “επίδοξοι καλλιτέχνες” δε λέγαμε ανέκδοτα, ήμασταν ανέκδοτα! Ένα πάσο που ακουμπούσαμε καφέ και τσιγάρα, έγινε η αφορμή για πειραματισμό. “Ωχ, κοίτα ρε, ο Λευτέρης κάνει σκάλες πίσω από το πάσο’’. Πώς να αντισταθείς σε τέτοια πρόκληση; Ανυπομονούσαμε να έρθει το διάλλειμα. Το πάσο μεταμορφωνόταν και πίσω του εμφανίζονταν κυλιόμενες σκάλες, ανελκυστήρες, τραμπολίνα και σκάλες γυριστές. Αφήνεις τέτοιο υλικό ανεκμετάλλευτο; Ανοιχτές παρουσιάσεις στη σχολή και δίνουμε παρών με μία «Απόδραση» 12 λεπτών. Το 2007, απόφοιτοι πια, με αφορμή ένα φεστιβάλ Nέων Θεατρίνων επιτέλους αποκτούμε όνομα και το όνομα αυτού; Άλογοι. Δεν ήταν και εύκολο να …αυτοβαπτιστείς. Τι να επιλέξεις μεταξύ των: Παράλογοι, Χωρίς Λόγο, Ανάλογοι, Κατάλογοι; Όλα οδηγούσαν εκεί. Άλογοι, χωρίς λόγο, χωρίς λογική
(ά + λόγος) και το παιδί τους…η «Απόδραση», που τώρα πια ήταν ολόκληρα 23 λεπτά.
Τι κοινό έχουν μεταξύ τους; Εκτός ίσως από το κοινό χιούμορ, κανένα άλλο κοινό…ευτυχώς! Αυτό που τους κάνει ένα αρμονικά δεμένο καλλιτεχνικό σύνολο, είναι μάλλον ο τρόπος να παίρνουν 5 διαφορετικές απόψεις –προτάσεις- οπτικές και να τις χωράνε σε μία.


   Οφείλω να ομολογήσω ότι η παράστασή σας είναι από τις πιο ευρηματικές κωμωδίες που έχω δει.Καθ’ όλη την διάρκεια του έργου διαδραματίζονται απίστευτες κωμικοτραγικές καταστάσεις.Προιόν ομαδικής φαντασίας και επεξεργασίας, ή μήπως έχετε στην ομάδα κρυμμένο κλώνο του  Jim Carrey;

Πόσοι κλώνοι του Jim Carrey; Πέντε; Μακάρι να μπορούσαμε να συγκριθούμε με το απίστευτο ταλέντο του Jim Carrey και μακάρι να ήμασταν κλώνοι και άλλων σπουδαίων και παλαιότερων καλλιτεχνών του είδους-όπως ο Τσάρλι Τσάπλιν, ο Χοντρός Λιγνός και ο Μπάστερ Κίτον! Ναι, προϊόν ομαδικής φαντασίας και επεξεργασίας η «Απόδραση», αφού βέβαια πρώτα έχουμε φροντίσει να δανειστούμε ενέργεια, διάθεση και αστείρευτη παιδικότητα από τους προαναφερθέντες.

  «Τα πολλά λόγια είναι φτώχεια». Τι λένε «οι άλογοι» για αυτό; Πόσο δύσκολο είναι αυτό το είδος θεάτρου που κάνετε , τουλάχιστον στην παρούσα δουλειά σας ; Μύθος ή πραγματικότητα ότι απαιτεί περισσότερο υποκριτικό ταλέντο η απουσία «ατάκας» ;

Ήδη στο άκουσμα Άλογοι εύκολα αντιλαμβάνεσαι ότι «τα πολλά λόγια είναι φτώχεια» ή αλλιώς «μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις!» Οι Άλογοι συνεδρίασαν και αποφάνθηκαν: “Στη ζωή το σώμα μιλάει πριν από το στόμα. Πρώτα αισθάνεσαι το κρύο και το σώμα αντιδράει και μετά το εκφράζεις με λόγο. Το δύσκολο είναι να κάνεις συνειδητό αυτό που στη ζωή γίνεται ασυνείδητα”. Κάποιοι ονόμασαν αυτόν τον τρόπο «παντομίμα». Οι Άλογοι ξανασυνεδρίασαν και ξαναποφάνθηκαν: “Αρνούμαστε αυτόν τον τίτλο για δύο λόγους, α. η παντομίμα είναι μία ιδιαίτερη τέχνη που αν δεν την σπουδάσεις, δεν την ξέρεις. Παντομίμα στο θέατρο δεν είναι αυτό το παιχνίδι που παίζουμε με τις παρέες μας και β. στην παράσταση δεν είναι ότι δε θέλουμε να μιλήσουμε και βρίσκουμε άλλους τρόπους σα να μιλάμε, αλλά εκ των πραγμάτων δεν μπορούμε να μιλήσουμε. Σκεφτείτε ότι πρόκειται για μία απόδραση. Όλα πρέπει να γίνουν ήσυχα. Αν ακουστούμε, επιστρέφουμε στη φυλακή. Οπότε, δε μιμούμαστε  το λόγο, οι συνθήκες είναι τέτοιες που τον αποκλείουν.”
Ούτε μύθος, ούτε πραγματικότητα. Η παράσταση είναι απλά το μέσο για να πεις αυτό που θέλεις. Ο τρόπος που επιλέγεις να το πεις, είναι η διαφορά. Ο ηθοποιός, καλείται να πει αυτό που θέλει ο ίδιος ή ο συγγραφέας του έργου ή ο σκηνοθέτης και έχει υποχρέωση αυτό να φτάσει στο θεατή και να μη χαθεί μεταξύ σκηνής και πλατείας. Έτσι, είτε το πεις με λόγια είτε με το σώμα είτε χορεύοντάς το είτε τραγουδώντας το, η δυσκολία είναι η ίδια. Αν τη μελέτη για ένα ρόλο την ονομάσουμε «υποκριτικό ταλέντο», τότε για οποιοδήποτε είδος θεάτρου η προσπάθεια και η αφοσίωση που απαιτείται, είναι η ίδια.

    Τι ωθεί σήμερα έναν νέο άνθρωπο να γίνει ηθοποιός?Δόξα, φήμη , χρήματα , υπέρμετρη δημοσιότητα , εφικτά όλα αυτά εν τέλει ή όνειρα και φαντασιώσεις εικονικά πλασμένες  από τα media ; Xωράει στην κουβέντα μας η αγάπη για την τέχνη ;

Ας ονομάσουμε όλο το πρώτο σκέλος της ερώτησης(δόξα, φήμη κτλ.) «αυτοσκοπό». Όταν λοιπόν η τέχνη, η πολιτική, η ιατρική γίνονται «αυτοσκοπός», τότε μιλάμε για εμπόριο. Εγώ πουλάω, εσύ αγοράζεις. Έτσι απλά. Αν μελετήσουμε το θέατρο από τα θεμέλιά του, τότε θα δούμε ότι ο άνθρωπος είχε ανάγκη να μιλήσει για αυτά που δεν ήταν ελεύθερος να πει. Μιλούσε για πόλεμο, για Δημοκρατία, για αγάπη, για λατρεία στους θεούς. Και το σημαντικότερο; Δεν πληρωνόταν, δεν γινόταν γνωστός για αυτό. Μάλιστα, στην εξέλιξη της ιστορίας θα δούμε ότι υπήρχαν και στιγμές που θεωρούνταν από τον όχλο, από τους πολλούς, τρελός ή δαιμονισμένος, εξοριζόταν και μαρτυρούσε για την επιλογή του να είναι ηθοποιός. Ναι, χωράει η αγάπη για τέχνη, αφού πρώτα ξεκαθαρίσουμε βαθιά μέσα μας τι σημαίνει για τον καθένα μας τέχνη και ότι ο τρόπος -τελικά- που αγαπάμε κάτι, διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.

  Έχετε ταξιδέψει και στο εξωτερικό για να παρουσιάσετε την δουλειά σας.Διαφορές με την Ελλάδα ; Είναι αλήθεια ότι οι έλληνες απέχουμε πολύ από το να αφουγκραζόμαστε και να αφομοιώνουμε εναλλακτικές μορφές τέχνης ;

Πράγματι το Μάιο του 2008, αφού περάσαμε με επιτυχία από την επιτροπή του Υπ. Πολιτισμού και συγκεκριμένα από τη Γραμματεία Νέας Γενιάς, εκπροσωπήσαμε την Ελλάδα στη 13η Biennale στο Μπάρι της Ιταλίας. Η παράσταση -στην πλήρη μορφή της πλέον και με διάρκεια 60 λεπτών- στέφθηκε με επιτυχία. Θεατές μας – καλλιτέχνες και μη- ερχόμενοι από 45 διαφορετικές χώρες της Ευρώπης και γενικότερα της Μεσογείου. Ήταν ένα πολύ καλά οργανωμένο φεστιβάλ και η προσέλευση του κόσμου μεγάλη. Άλλωστε, η Ιταλία πρωτοπορεί σε τέτοιου είδους καλλιτεχνικές διοργανώσεις. Σχετικά με την Ελλάδα τώρα. Ο Έλληνας έχει μάθει να βολεύεται και είναι πολύ δύσκολο να τον ξεκουνήσεις από το βόλεμά του…δυστυχώς! Έχουμε μάθει να μας αρέσουν αυτά τα προϊόντα που διαφημίζονται πολύ. Έτσι, ένα μεγάλο ποσοστό θεατών πηγαίνει θέατρο, χωρίς καν να ξέρει τι θα δει. Βολεύεται μόνο επειδή παίζει κάποιος αναγνωρίσιμος καλλιτέχνης. Αυτό δεν σημαίνει ότι το έργο δεν είναι αξιόλογο ή ότι ο καλλιτέχνης δεν είναι καλλιτέχνης. Οι επιλογές μας όμως περιορίζονται, γιατί δεν θέλουμε να διαθέσουμε χρόνο για σκέψη. Από την άλλη, στην Ελλάδα έχουμε ταυτίσει το «εναλλακτικό» με το «πρόχειρο» και σε αυτό φταίμε εμείς, οι καλλιτέχνες. Μια νέα ομάδα π.χ. χωρίς οικονομικούς πόρους, επιλέγει ένα μπαρ ή ένα parking για το ανέβασμα του έργου της, με αφαιρετικά –όπως λέμε- σκηνικά και κοστούμια. Ξαφνικά ένας ηθοποιός ερμηνεύει 5 ρόλους κι έτσι το κόστος παραγωγής μειώνεται κατά πολύ. Και ο Μπρεχτ πρότεινε αφαιρετικό ανέβασμα των έργων του αλλά δεν ξέφευγε ούτε στιγμή από το θέμα και την ουσία του.
Όχι, «εναλλακτικό» δε σημαίνει πρόχειρο! Δε σημαίνει βαρύγδουπα μηνύματα για την ανθρώπινη ύπαρξη. Δε σημαίνει κουλτουριάρικα έργα, όπως έχουμε συνηθίσει να λέμε τα έργα που δεν καταλαβαίνουμε τι θέλουν να πουν.  

    Είναι κάποιο μήνυμα που θέλουν να περάσουν «οι άλογοι» μέσα από την παράστασή τους «Απόδραση» ; Θεωρείτε πως ο κόσμος σήμερα αποκρυπτογραφεί κρυπτογραφημένα μηνύματα , ή μήπως δεν τον ενδιαφέρει καθόλου αυτή η διαδικασία ;

Η λέξη «μήνυμα» ίσως είναι μία παρεξηγημένη έννοια. Τι σημαίνει θέλω να περάσω ένα μήνυμα; Πολλές φορές, διάφοροι καλλιτέχνες θέλοντας να περάσουν ένα μήνυμα, αφοσιώθηκαν τόσο σε αυτό, που τελικά έχασαν την ουσία. Η τέχνη απευθύνεται σε ανθρώπους και ο πομπός της είναι πάλι ο άνθρωπος. Ναι λοιπόν, θέλουμε να περάσουμε ένα «μήνυμα»: “φίλε, γέλα ελεύθερα, βγάλε το χέρι μπροστά από το στόμα και γέλα. Μη ντρέπεσαι αν θα ακουστείς…και οι υπόλοιποι θεατές αλλά και οι ηθοποιοί αυτής της παράστασης βρίσκονται εδώ, για αυτό το λόγο. Γι’ αυτό γέλα. Κανείς δε θα σε κοιτάξει περίεργα όπως γίνεται εκεί έξω!”
Όσο για τα κρυπτογραφημένα μηνύματα, ο μόνος αποκωδικοποιητής που υπάρχει είναι η καρδιά μας. Αν το μήνυμα την αγγίξει, τότε μπαίνει σε λειτουργία το μηχάνημα και αποκωδικοποιεί αυτόματα. Αν όχι, τότε δυστυχώς το σύστημα δε λειτουργεί με συνδρομή. Όσο και να πληρώσεις παραμένει ανενεργό.

 
  Πόσο δύσκολο είναι τελικά να είστε και ηθοποιοί και σκηνοθέτες και σκηνογράφοι και φροντιστές αλλά και οι ίδιοι χρηματοδότες της προσπάθειάς σας ; Έχετε νιώσει ποτέ όλο αυτό να σας φθείρει ,να έχει αντίκτυπο στη συνοχή σας σαν ομάδα, ή και να δημιουργεί προβλήματα στη σχέση σας ;

Η αλήθεια είναι πως δεν είναι και το πιο εύκολο πράγμα να περνάνε όλα από τα χέρια σου. Γι’ αυτό ίσως και ο άνθρωπος να επινόησε όλα αυτά τα επαγγέλματα. ΄΄Έκαστος στο είδος του.΄΄ Βέβαια εδώ μπαίνει ένα άλλο θέμα. Το θέμα της μητρότητας και της πατρότητας. Η «Απόδραση» είναι παιδί των Άλογων και οι Άλογοι είναι οι γονείς της. Αν δεν τρέξουν αυτοί, ποιοί θα τρέξουν; Το αίμα νερό δε γίνεται. Ναι, είναι λίγο κακομαθημένη. Για να μπορεί να παίξει, απαιτεί μεγάλη σκηνή και τουλάχιστον 210 διαφορετικά σκηνικά αντικείμενα. Αλλά τί να κάνεις; Της χαλάς χατίρι; Επίσης, ζητάει πολλά λεφτά παρ’ όλο που οι γονείς της είναι φτωχοί και λιτοδίαιτοι. Όμως, όπως κάθε γονιός που θέλει να είναι εντάξει απέναντι στο παιδί του, έτσι κι εμείς φροντίζουμε να κάνουμε κι άλλες δουλειές για να τη μεγαλώσουμε σωστά. Πέρα από την πλάκα τώρα, η δυσκολία έγκειται στο ότι οι γονείς είναι πολλοί. Όχι μόνοι δύο, αλλά πέντε. Κι έχουν όλοι άποψη και ευθύνη και κόστος. Ο κοινός στόχος όμως, είναι αυτές οι λέξεις που σε κάνουν να τα καταφέρνεις, να παλεύεις και τελικά να στέκεσαι στα πόδια σου έστω και ματωμένος, έστω και με νυχιές και λειψές τούφες στο κεφάλι, έστω και με σκισμένα ρούχα.  

  Ηθοποιός σημαίνει φως. Πολλοί υποστηρίζουν επίσης ότι καλλιτέχνης και πόνος είναι δύο έννοιες συνυφασμένες μεταξύ τους.Τι είναι αυτό που σας γεμίζει με δύναμη και όραμα για να συνεχίζετε να δημιουργείτε ;Όσο ρομαντικό κι αν ακούγεται αυτό.

…κι είναι καημός πολύ πικρός και στεναγμός πολύ μικρός…
Το αν πονάει κάποιος και το πόσο, εκτός των άλλων είναι κατά κάποιο τρόπο και προσωπική επιλογή. Ζούμε σε μία κοινωνία που εμείς θα την ονομάζαμε «η κοινωνία των τύψεων». Οτιδήποτε τρως το οποίο σε ευχαριστεί αμέσως συνοδεύεται και με το φόβο πρόσθεσης βάρους. Άρα, αυτόματα δημιουργούνται τύψεις επειδή φάγαμε. Όταν γελάμε με την καρδιά μας απ’ ευθείας προσθέτουμε “…σε καλό να μας βγει.” Φοβόμαστε να δώσουμε απλόχερα την αγάπη μας σε μία σχέση γιατί πάντα υπάρχει ο κίνδυνος της απόρριψης και της εκμετάλλευσης. Επιλέγουμε λοιπόν να πονάμε, να φοβόμαστε και να έχουμε τύψεις για πράγματα ασήμαντα και μικρά. Τότε, γιατί όχι να μην πονάμε για κάτι μεγαλύτερο; Για έναν μεγάλο στόχο ίσως; Αν δεν πέσεις με το ποδήλατο, δεν θα μάθεις ποτέ να το οδηγείς.
Ναι, ο καλλιτέχνης πονάει αλλά ο πόνος είναι τόσο γλυκός όσο το κόψιμο ενός γυαλιού. Και τι έγινε; Λίγες γάζες και στη χειρότερη δύο-τρία ράμματα και είσαι έτοιμος να δοκιμάσεις πάλι. Στο λεξικό, στην έννοια «ρομαντισμός» αναφέρει τις εξής λέξεις: συναίσθημα, φαντασία, πάθος, υπερβολή. Ναι λοιπόν, γιατί όχι; Ρομαντικοί! Στην εποχή που προσπαθώντας να θυμηθούμε τι σημαίνουν αυτές οι λέξεις, παθαίνουμε «Αλτσχάιμερ». Έτσι, αν θεωρήσουμε ότι το θέατρο επινοήθηκε από τον άνθρωπο και απευθύνεται στον άνθρωπο τότε η πηγή ενέργειας που μας κάνει να προσπαθούμε είναι πάλι ο άνθρωπος. Όσο ο άνθρωπος έχει ανάγκη να αγαπήσει και να αγαπηθεί, να ερωτευτεί, να γελάσει, να αγγίξει, να αγκαλιάσει τόσο η τέχνη θα βρίσκεται εκεί για να τον ξεκουνάει. Να του θυμίζει ότι πάνω απ’ όλα είναι άνθρωπος και όχι υπολογιστής ή ρομπότ. Είπαμε, επιλέγουμε δαγκωτά «ρομαντισμό».  
   

    Άλογοι, η επόμενη μέρα. Δεν υπάρχει καλλιτεχνική ομάδα που να μην σχεδιάζει το μέλλον από πολύ νωρίς. Τι έχουν στο μυαλό τους οι «άλογοι» για την επόμενη θεατρική σεζόν, δεδομένου πια ότι έχετε αποκτήσει φανατικό κοινό το οποίο πολύ θα ήθελε να μάθει κάτι για τα σχέδια σας.